Kütüphane Günleri’nde gündem: ‘Cumhuriyetin Düşünsel ve Siyasal Yaşamı’Nilüfer Belediyesi’nin Cumhuriyetin 100 yılı etkinlikleri kapsamında düzenlediği Kütüphane Günleri’nde yazar ve akademisyenler, ‘Cumhuriyetin Düşünsel ve Siyasal Yaşamı’nı anlattı.Nilüfer Belediyesi Kütüphane Müdürlüğü tarafından düzenlenen ‘Cumhuriyet ve…’temalı Kütüphane Günleri, atölye çalışmaları ve söyleşilerle devam ediyor. AkkılıçKütüphanesi’nde yapılan söyleşide bu kez; ‘Cumhuriyetin Düşünsel ve Siyasal Yaşamı’ elealındı. Yazar Emel Akal ve Tanıl Bora ile akademisyenler Fatmagül Berktay ve Mete KaanKaynar’ın konuşmacı olarak katıldığı söyleşiyi, Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, eşiZeynep Terzioğlu Erdem ve çok sayıda katılımcı izledi.Yazar Emel Akal’ın Cumhuriyetin kuruluş sürecinde Bolşevik etkisini ve bununkazanımlarını anlattığı söyleşide, akademisyen Mete Kaan Kaynar da Cumhuriyet fikrininoluşumu konusunda paylaşımlarda bulundu. Cumhuriyetin 1923’te ilan edildiğini anımsatanKaynar, dünden bugüne gelinen bir süreç olmadığının altını çizdi. Bu sürecin Mustafa KemalAtatürk’ün Anayasa değişikliği ile insanların öğrendiği zaman dilimi olmadığını belirtenKaynar, “29 Ekim 1923’teki meclis tutanaklarına baktığımızda Cumhuriyetin ilanının ilkgörüşme maddesi olarak bile gündeme gelmediğini görürüz. Bu cumhuriyetinönemsizliğinden değildir. Birçok konu tartışılır. Yaklaşık 3 konu tartışılır. 4’üncü konu olarakCumhuriyetin ilanı gündeme geldiğinde yaklaşık 4-5 kişi söz alır ve hemen hemen hepsirejimin adının konması, yani çocuk zaten doğmuştur. 1920’de ‘Biz bunun adını şimdikoyuyoruz’ gibi sözlerle Cumhuriyetin kuruluşunun mecliste tartışıldığının altını çizmekgerekiyor” diye konuştu. Nutuk’un ardından Mustafa Kemal Atatürk’ün ‘Tek Adam’döneminin başladığını söyleyen Kaynar, bu süreci satranç oyununa benzeterek aktardı.Satrançta en işlevsiz taşlardan birisinin şah olduğunu anlatan Kaynar, “Dizildiği yer itibariyleoyunun ilk açılışında bile hareket etme imkanı yoktur. Hareket kabiliyeti piyondan hallicedirama oyun şahın etrafında döner. Mustafa kemal’in tek adamlığını anlarken, bu şah örneği deönemlidir. Şahla oynanmaz, oyun şahın etrafında döner. Bu ince bir ayrıntıdır ve MustafaKemal’in tek adamlığını güzel de çizer” dedi.Cumhuriyeti kutlamak denildiğinde çoğu zaman devletin kutlandığını dile getirenYazar Tanıl Bora ise, Türkiye’de Cumhuriyetçilik fikrinin, devletin bekası, milliyetçilik velaisizm fikrine dayandığını ifade etti. Cumhuriyeti yurttaşlık olarak özetleyen Bora,“Yurttaşların belirleyici olduğu, ısrarla altını çiziyorum eşit ve siyasi olarak reşit kabul edilenyurttaş toplumunun siyasete yön verdiği bir ideal. Çok güçlü bir ideal bu. Cumhuriyetçilik vedemokrasinin birbirini denetlemesine hemhal olmasına gerçekten muhtacız. Cumhuriyetin100 yılında temel ihtiyaç bu gibi geliyor. Bunun formülü de demokratik Cumhuriyet”şeklinde konuştu.Akademisyen Fatmagül Berktay ise laiklik ve kadınlarından kazanımlarından bahsetti.Kadınların özgürleşmesinin bütün toplumsal hayatı dönüştürecek nitelikte olduğunuvurgulayan Berktay, bu yüzden ataerkil sistemin avantajlı öznesi ve bekçisi olan erkeklerinendişelendiğini kaydederek, “Şer’i bir toplumdan laik bir topluma geçilmesi tabi ki büyük biralt üst oluş. Nitekim erken Cumhuriyet döneminde laikleşen kadınlara tango denirdi. Bugünde aynı kadınlara sürtük deniyor. Hepsinde kadınları zapturapt altına almak denetlemekamacıyla aynı endişe ve korkunun ifadesi, ‘Ya yoldan çıkarlarsa’. Bence son kertedeMüslüman coğrafyada İslamcılar ile laikler arasındaki mücadele ahlaki davranışın sınırlarınınkim tarafından belirleneceğine dayanacak” diye konuştu.Soru cevap kısmının ardından Nilüfer Belediye Başkan Yardımcısı Remzi Çınar,konuşmacılara birer plaket verdi.‘Cumhuriyet ve…’ başlığı altında organize edilen KütüphaneGünleri Programı kapsamında Program Danışmanı Murat Sevinç de, öğrencilerle bir arayagelerek, ‘Anayasa ve Demokrasi’ konulu bir atölye çalışması gerçekleştirdi. ÜçevlerKütüphanesi’ndeki organizasyona Özel 3 Mart Anadolu ve Fen Lisesi’den 25 öğrenci katıldı.Program sonunda Sevinç’e plaket, öğrencilere de katılım belgesi verildi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
